Op Rutte valt voor 'Afghanistan' niet te bouwen.

Dit artikel van Thomas von der Dunk vind ik een prima onderbouwing van het PvdA standpunt rond de Afghanistan missie.
Ik vind het zo helder dat ik het hier integraal plaats.


Zou er nog één voorstander van nieuwe Nederlandse deelname aan de NAVO-missie in Afghanistan zijn die serieus in succes gelooft?
Of geldt voor hen in feite ook wat we dankzij WikiLeaks als de werkelijke opvatting van EU-president Herman van Rompuy kennen: dat niemand in Europa er feitelijk nog iets inziet, maar iedereen blijft uit 'solidariteit' met Amerika.

Het is namelijk opvallend hoezeer de voorstaanders, die steevast bena­druk­ken hoe belangrijk het is om in Afghanistan te slagen, deze essentiële vraag uit de weg gaan: of we wel kunnen slagen. Dat geldt ook voor het hoofd­commentaar in de Volks­krant van vrijdag, van de hand van Paul Brill, dat derhalve als inmiddels intellectueel gemak­zuchtig gelden moet, want teveel op de automatische Atlantische piloot.

Men had mogen verwach­ten dat, nu deze oorlog al tien jaar zonder veel duurzame vooruitgang voort­zeurt, eens werd ingegaan op de vraag of zij - hoe legitiem zij ook mag zijn en hoe vitaal ze ook voor onze belangen mag heten - wel te winnen valt, ongeacht de zoveelste volgende strategie waarvan dan nu weer de verlossing wordt verwacht. Ook gezien de ervarin­gen van de Britten en de Russen in de laatste anderhalve eeuw.

Correspondent
Herhaaldelijk worden daartegen dan ook zeer stevige argumenten aange­dragen, ook door eigen correspondenten ter plekke. Men had mogen verwachten dat het daarin te berde gebrachte in het hoofdcommentaar was verdiscon­teerd, danwel op overtui­gende wijze weerlegd. Dat blijft uit.

Het belangrijkste argument - en Brill herhaalde dat zaterdag in zijn eigen column - lijkt inmiddels vooral dat we, al dan niet vanwege onze eigen internationale positie, onze NAVO-bondgenoten niet in de steek mogen laten. Dit met de blijkens Van Rompuys uitspraak achter de schermen alge­meen erkende hopeloos­heid van de hele onderneming combinerend, geldt hier kennelijk als motto: meedoen is belangrijker dan winnen. Voor voetbal is dat een mooi, voor oorlog echter een riskant uitgangspunt.

Uitzichtloos
Het zou niet de eerste keer zijn dat een voor 'cruciaal' verklaarde, maar uit­zichtloze oorlog ten koste van duizenden dode burgers en soldaten einde­loos wordt voortgezet omdat geen politicus hem durft te stoppen. Bij alle verschillen in schaal: dat was een van de belangrijkste redenen dat de Eerste Wereldoorlog, nadat die in de loopgraven was vastgelopen, vier jaar voortduurde - omdat niemand als eerste zijn bondgenoten durfde af te vallen. En dus vocht men tegen beter weten in nog maar even voort.

Kernprobleem is dat een oorlog zelden te plannen valt - oorlog is chaos - en dat elke inspanning, hoe 'militair neutraal' ook bedoeld, deel maakt van het krijgsbedrijf. Brill: "waar het om gaat is dat de NAVO middels een tijdelijke Amerikaanse troepenversterking haar overwicht probeert te herstellen en tegelijk een maximale inspanning doet om vervolgens de verantwoordelijkheid voor de veiligheid goeddeels over te hevelen naar de Afghanen zelf. Om die reden wordt zwaar geïnvesteerd in het opleiden en trainen van leger en poli­tie".

Dat is ongetwijfeld de bedoeling van de Amerikanen. Maar gelooft Brill die uitkomst ook echt zelf? Die is namelijk niet de bedoeling van de Taliban. En die boeken toch een niet gering succes doordat structu­reel de helft van al die kersvers opgelei­de agenten met geweer en al naar hen overloopt. Zal dat op korte termijn anders worden?

Crux
Want dat is de crux: de korte termijn, waaraan de NAVO tegelijk vast­houdt met oog op het electorale thuisfront dat er niet meer in gelooft. Brill: "het is eigenlijk een exit-strategie, met een overgang naar een structureel kleinere aanwezigheid". Impliciete boodschap aan de Taliban: u heeft straks weer bijna het rijk alleen.

Tot slot: "Het Westen heeft simpelweg niet de luxe om zijn handen van deze grillige regio af te trekken". Wat betekent dat? Toch niet dat we dat, als we nu voor een jaartje bijteke­nen, over een jaar wèl weg zouden kunnen? Betekent het gewoon dat we dus, omdat dat volgend jaar ook niet kan, twintig, dertig jaar gaan blijven? Wees dan ook eerlijk, en heb het dan ook niet over een 'exit-strategie'. Want dat is precies de reden dat de kiezer de boel niet vertrouwt: dat hem een vals positief beeld wordt voorgespie­geld omdat hij bij een reëel beeld bij de stembus zou kunnen zeggen: oorlog in Afgha­nistan - (niet) over mijn lijk.

Spagaat
Het is ook de kern van Ruttes spagaat nu. Geen twijfel: het kabinet staat onder zware internationale druk. Tegelijk - dat ziet Brill juist - voelt de meerderheid van de bevolking niets voor oorlogvoeren. Dus wordt, net als in 2005, om de PvdA te lijmen, dit aspect opnieuw verdoe­zeld.

Toen heette het: wederopbouw! Arend-Jan Boekestijn - we missen hem nu even node - had toen voor één keer in zijn leven gelijk: puur window-dres­sing voor binnen­lands gebruik. Nu heet het: politiemissie - Rutte vermijdt het woord 'militair' zorgvuldig. Maar wat, als de Taliban op onze opleiders gaan schieten? En dat heeft hun woordvoerder al aan de Volks­krant beloofd massaal te zullen gaan doen, omdat zij nu eenmaal weinig onderscheid maken tussen Neder­lan­ders die zélf op Taliban schieten en Nederlanders die anderen léren om op Taliban te schieten.

Dus wat dan? Laten de Nederlanders zich dan afslachten? Dat zal wel niet de bedoeling zijn. Dus wordt er teruggeschoten. Zo'n situatie noem je oorlog. Dat komt omdat je namelijk automatisch een oorlogssituatie hebt zodra een van de beide partijen zich zodanig gedraagt dat je daarin belandt.

En dan helpt geen enkele exit-strategie van papier.